Inleiding

Van december 2013 t/m april 2014 was er verspreiding met Pseudomonas aeruginosa in het Brandwondencentrum van het Martini Ziekenhuis in Groningen. Bij verbranding van de huid gaat een belangrijk deel van de natuurlijke barrière verloren. Het dode weefsel vormt een goede voedingsbodem waardoor micro-organismen zich kunnen nestelen en vermenigvuldigen. Omdat het necrotisch weefsel avasculair is, worden de micro-organismen hierin ook lastig bereikbaar voor het afweersysteem en antibiotica. In de eerste dagen na de verbranding kunnen de wonden gekoloniseerd raken met o.a. Staphylococcus aureus. Vanaf de tweede week is kolonisatie mogelijk met gramnegatieve bacteriën uit de eigen darmflora. Na de tweede week is kolonisatie mogelijk met Pseudomonas aeruginosa. Kolonisatie leidt tot een infectie als het gepaard gaat met schade of een verandering in de normale fysiologie van de gastheer, al dan niet met klachten en symptomen (2).

Bevindingen en methode

Begin december 2013 werd bij een patiënt, die al enige weken was opgenomen, in een inventarisatiekweek van de huidafdruk van een brandwond aan het bovenbeen P. aeruginosa gekweekt. Eind december 2013 was dit eveneens het geval bij een tweede patiënt. Beide stammen werden met Diversilab system met elkaar vergeleken en kwamen genetisch overeen. Eind januari werd bij een derde patiënt P. aeruginosa gekweekt in de brandwond. Deze stam bleek identiek te zijn aan de stam van de vorige twee patiënten. Omdat alle patiënten van het therapiebad gebruik hadden gemaakt, werden er kweken afgenomen van mogelijke bronnen, zoals de afvoer van het bad en de afvoerslang. De rest van het bad was gereinigd, gedesinfecteerd en gedroogd. Op beide plaatsen werd P. aeruginosa gekweekt, maar deze waren niet identiek aan elkaar en ook niet aan de stammen van de patiënten. Er volgden daarna opnieuw twee patiënten met P. aeruginosa in de brandwonden, die resp. eind maart en medio april 2014 waren afgenomen. Deze stammen waren identiek aan elkaar en aan de stam van de vorige patiënten. Beide patiënten hadden ook gebruik gemaakt van het therapiebad. De stammen waren niet identiek aan de stammen van de afvoer en de afvoerslang. Vervolgens werd naar alle mogelijke bronnen gezocht rond badtherapie. Hierbij werd ook de badlift (met matras en hoofdkussen), waarmee de patiënten in en uit het therapiebad werden getild, nader geïnspecteerd. Bij het schoonmaken van de badlift was het de medewerker al opgevallen dat het hoofdkussen zwaarder aanvoelde en dat er na het drogen nog water langs de zijkant lekte. Er was kennelijk badwater in het kussen gelopen door een gaatje in de naad aan de zijkant. Dit water werd ook gekweekt. In deze kweek werd P. aeruginosa gevonden, de overige omgevingskweken waren negatief. Deze stam was identiek aan de stam van de vijf voorgaande patiënten. Het kussen is op korte termijn vervangen en de leverancier van de badlift is ingelicht.

Conclusie

In de periode van december 2013 t/m april 2014 raakten 5 patiënten gekoloniseerd met P.aeruginosa in hun brandwonden. Alle patiënten hadden gebruik gemaakt van de badlift (met matras en hoofdkussen) voor badtherapie. Bij de eerste patiënt, was P.aeruginosa mogelijk uit de brandwond met het badwater in het kussen gelopen via een gaatje in de naad aan de zijkant. Hoe de index zelf aan deze bacterie kwam is niet duidelijk. De rectumkweken uit de inventarisatierondes waren steeds negatief. In het hoofdkussen kreeg de bacterie (in een vochtige en warme omgeving) de kans om fors uit te groeien. Bij elk volgend gebruik kwam de bacterie, met het water dat in en uit het gaatje in het hoofdkussen lekte, in het badwater en de wonden van de patiënten terecht. Hiermee is wederom aangetoond dat beschadigde hulpmiddelen een bron vormen van micro-organismen, ondanks reiniging en desinfectie.

Auteurs

Chandra Jainandunsing (deskundige infectiepreventie) (1), Willem Vogels (arts-microbioloog Certe) (1) Freerk Vogel (verpleegkundig zorgcoördinator ) (1) 

Referentie

1. Brandwondencentrum Martini Ziekenhuis Groningen 
2. B.M.W. Diederen, arts-microbioloog, Rode Kruis Ziekenhuis, Beverwijk

Print Friendly, PDF & Email